lqtn
Tên thật: LÂM QUỐC TRUNG
 lamn
Bút danh: SONG MỘC
(1947 - 2013)
Các bút danh khác:
TRÚC QUÂN
PHƯƠNG NGHI
CHI LÂM
TIÊU LANG
QRcode-songmoc

Đang trực tuyến

Hiện có 28 khách trực tuyến



Đồ sứ "Tân Cung Đình" In Email
Lượt xem: 5340

   Vào những năm cuối thế kỷ 20, hàng gốm sứ Giang Tây bắt đầu đổ bộ vào Việt Nam, do lúc đó các thương nhân chưa lường biết sức mua của thị trường, nên họ đưa vào phần lớn là đồ gốm sứ chất lượng khá tốt và giá thì “hét” rất cao.

  • Đồ sứ Trung Nam Hải

   Tại gian hàng nằm trong showroom Super Bowl gần sân bay Tân Sơn Nhất, giữa ngổn ngang hàng trăm mặt hàng đang thu xếp dọn đi , tôi chọn mua được mấy chiếc dĩa bàn lớn và bình cắm hoa, từ cốt gốm đến kỹ thuật, tay nghề nghệ nhân có thể xếp vào hàng nghệ thuật, có giá trị tương đối. Đặc biệt là các bình cắm hoa thai cốt rất mỏng, men trong suốt, hình ảnh vẽ khá đẹp bằng men lam và men màu.

 

m2

Ám họa ảnh và thủ bút của Chủ tịch Mao Trạch Đông trên bình sứ

 

   Ở gần vai bình có vẽ chìm (ám họa) ảnh lãnh tụ Trung Quốc Mao Trạch Đông mặc quân phục và thủ bút đề thơ của ông. Người bán cho khách xem bên trong mỗi chiếc bình đều có in dấu son quốc huy nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, và giới thiệu đây là hàng cao cấp, chỉ những lãnh đạo Trung Nam Hải mới được sử dụng hoặc làm quà ngoại giao cho các nguyên thủ nước ngoài.

 

m_5   m_6

m_7

   Dưới đáy bình lạc khoản ghi như sau:

Trung Nam Hải - Hoài Nhân Đường
Dứu trung thái
Viện nghiên cứu gốm sứ
Năm 1962

   (Trung Nam Hải là một quần thể các tòa nhà nằm về phía Tây bên trong Tử Cấm Thành - Bắc Kinh, là trụ sở của Đảng cộng sản Trung Quốc và Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Hoài Nhân Đường là tên lò, Dứu trung thái là một loại men màu)

   Vừa xem vừa trò chuyện với người bán, nhưng tôi quan sát những vật mình muốn mua rất kỹ và phát hiện món nào cũng có chỗ bị lỗi nung ở lò. Và đấy có thể là lý do để nó trôi lạc ra khỏi phạm vi Trung Nam Hải.

 

m_8

   Nói vậy, nhưng tôi chưa dám khẳng định đây là đồ sứ chính hiệu của Trung Nam Hải, vì loại này đang được làm giả rất nhiều. Bên cạnh đó, giới sưu tầm ở Trung Quốc hiện đang rất “máu” săn lùng lô đồ sứ có ký hiệu “7501” do “lò ngự” Cảnh Đức Trấn sản xuất năm 1975 dành riêng cho Chủ tịch Mao Trạch Đông.

  • Đồ sứ ký hiệu 7501

m_4

   Năm 1975, Viện nghiên cứu gốm sứ Cảnh Đức trấn nhận được chỉ thị từ một nhân vật trọng yếu của tỉnh Giang Tây, yêu cầu nung một loạt đồ sứ dùng hàng ngày cho Chủ tịch Mao Trạch Đông, lô hàng này trong sổ sách được bí mật ghi mã số “7501” (tức công trình hạng nhất năm 1975). Lô hàng gồm có: dụng cụ dùng trà, dụng cụ ăn uống và đồ dùng văn phòng (một vài tư liệu khác có ghi thêm: dụng cụ uống rượu, nhưng chi tiết này đang tồn nghi vì Mao Trạch Đông mất ngày 9.9.1976, và mọi người đều biết những năm cuối đời ông không uống rượu). Tất cả đều được làm bằng loại đất cao lanh vô cùng quý hiếm lấy từ Phù Châu, cũng thuộc tỉnh Giang Tây. Vì là loại đất quý hiếm nên khi dùng chế tạo đồ sứ thì phôi mỏng và trong suốt như ngọc, trắng tuyệt đối, ở góc nhìn ngược sáng sẽ thấy nền sứ và men mịn màng như một thể thống nhất, dùng ngón tay gõ âm thanh nghe rất trong và giòn.

 

m_16

   Những họa sĩ vẽ trên đồ sứ 7501 đều là nghệ nhân vẽ sứ cấp đại sư, khi bắt tay làm việc họ còn cầu kỳ phân công theo sở trường của từng người, cụ thể như sau: Đồ sứ 7501 phần lớn vẽ hoa đào đỏ, đầu tiên vẽ cây cành do Vương Tích Lương và Đới Vinh Hoa phụ trách; Lưu Bình, Từ Á Phụng và Thư Huệ Quyên vẽ hoa, những bộ phận khác do Chương Gián và Uông Quế Anh đảm nhận.Vì mỗi người nhận lãnh phần việc mình thuần thục nhất, nên nét vẽ và khâu tráng men rất hoàn chỉnh, tinh tế.


m_10

   Các nghệ nhân lão làng ở Giang Tây cho biết, năm 1975 có tổng cộng 20 lò ở Cảnh Đức trấn được phân công chế tạo 4.200 món sứ 7501, và tất cả đều do trụ sở Trung ương quản lý. Sau khi đồ sứ hoàn thành, Trung ương chịu trách nhiệm chọn ra hơn 1.000 món tinh xảo nhất để Chủ tịch Mao Trạch Đông sử dụng, khoảng 3.000 món còn lại do chủ nhiệm Uông Đông Hưng trực tiếp ra lệnh tiêu hủy toàn bộ.

   Vậy thì tại sao hiện nay sứ 7501 xuất hiện trôi nổi nhiều trên thị trường? Trong đó, một nhà sưu tập ở Singapore sở hữu đến 600 món. Thì ra năm xưa Viện nghiên cứu gốm sứ chịu trách nhiệm chế tạo lô hàng này đã không thi hành lệnh của chủ nhiệm Uông Đông Hưng. Họ lý luận rằng trong quá trình sử dụng, số đồ sứ đưa về Trung Nam Hải chắc chắn sẽ bị hư hao, nên đã cất giữ số còn lại, phòng trường hợp sau này cần đến.

   Năm 1980, 4 năm sau ngày Chủ tịch Mao Trạch Đông qua đời, theo thông lệ, vào ngày Tết năm đó Viện nghiên cứu gốm sứ đã lấy một phần lô sứ 7501 được niêm phong trong kho ra làm quà tặng cho cán bộ nhân viên, bình quân mỗi người được 10 món. Bằng cách đó, 3.000 món đồ sứ Mao Trạch Đông đã lần lượt lưu truyền ra dân gian, được nhiều người sưu tập cất giữ, trong đó một nhà sưu tập Singapore sở hữu 600 món.


m_3


   Đồ sứ 7501 được giới sưu tầm cổ ngoạn quan tâm là vào năm 1996, khi đó công ty Thái Bình Dương Bắc Kinh lần đầu tiên đưa ra bán đấu giá 68 món với tên gọi “đồ sứ Mao Trạch Đông”. Vì chưa được đánh giá cao, nên mỗi món sứ hoa đào chỉ đấu giá được từ 8.000 – 10.000 NDT. Nhưng sau vài năm giao dịch trên thị trường, giá đồ sứ 7501 đã tăng đến cả trăm ngàn NDT/ món.

   Sứ 7501 ra đời trong bí mật, ít người biết đến. Bỗng dưng gần đây giới con buôn cổ vật lợi dụng ký hiệu 7501 “hâm” nóng lại, gắn mác là “sứ Mao”, sứ lò quan lò ngự thời hiện đại. Thế là bắt đầu xuất hiện hàng giả, hàng nhái, một thị trường rối ren như vậy đã gây khó dễ và làm nản lòng các nhà sưu tầm. Qua thẩm định của giới chuyên môn, một lượng lớn đồ sứ 7501 đang trôi nổi trên thị trường hiện nay là hàng nhái, được các thợ thủ công ở Cảnh Đức trấn làm giả và nung bằng lò gas.


m_9

Chén giả sứ 7501, tuy phôi mỏng, men trong nhưng nét vẽ không đúng mô típ và lạc khoản "Cảnh Đức Trấn chế"  viết bằng thể chữ Khải chứ không phải chữ Triện

  • Phân biệt đồ sứ 7501 thật và giả

   Chủng loại và công dụng: Đồ sứ 7501 được chế tạo tại “lò ngự” Cảnh Đức Trấn, theo lệ thì tất cả đều có ghi chép lý lịch lưu giữ lại. Theo tài liệu, công dụng chủ yếu của đồ sứ Mao Trạch Đông là để phục vụ sinh hoạt hàng ngày, như: chén, thố, dĩa, muỗng, bình và tách trà cho dùng bữa, tất cả đều kèm theo nắp đậy vừa khít; ngoài ra là một vài vật dụng trong văn phòng tứ bảo như nghiên mực, ống cắm bút, gác bút, và cả gạt tàn thuốc. Trên thị trường hiện nay, ngoài các món kể trên còn thấy các loại chậu, bình cắm hoa, bình rượu, những chiếc bát lớn không nắp...về cơ bản, các nhà sưu tầm đều xếp chúng là hàng giả.  
 


m_1
Lạc khoản "Cảnh Đức Trấn chế" trên sứ 7501 viết bằng chữ triện
 

   Lạc khoản (hiệu đề): Tất cả đồ sứ 7501 đều ghi lạc khoản Cảnh Đức Trấn chế bằng chữ Triện, thành hai dòng đọc từ trên xuống và từ phải sang trái. Không có bất cứ kiểu lạc khoản nào khác.
   Công nghệ nung sứ: Đồ sứ 7501 được đựng trong một chiếc tráp khi cho vào lò nung, để nung theo chế độ cách lửa ở độ nóng 1.400 độ C. Ở sức nóng này, các vật nung sẽ được sứ hóa một cách triệt để, độ sáng bóng, độ trắng, độ trong suốt của men, độ cứng của phôi đều đạt đến mức cao nhất, đặc biệt trên men không có bọt khí xuất hiện. Do đó, hàng giả dù tài giỏi đến đâu cũng không thể đạt đến mức hoàn hảo từ phôi sứ, kỹ thuật hội họa và màu sắc trong suốt như hàng thật.

SM. 23.11. 2011

 

Ý kiến của bạn

GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA TIẾNG VIỆT, quý vị nên gõ tiếng Việt có dấu trong các bài viết đóng góp ý kiến của mình.

Mã bảo vệ
Mã bảo vệ
Chọn mã bảo vệ khác

Vui lòng nhập Mã bảo vệ


Bản quyền thuộc về Song Mộc's Blog
Mọi sao chép, in lại các bài viết trong blog này phải được sự đồng ý bằng văn bản và ghi rõ nguồn.